بیرتک: مجله اينترنتي خانوادگي ايرانيان
عنوان:مى توانيد اعتماد به نفس كودكتان را افزايش دهيد
http://www.birtak.com/ravan/id/007891.php
اعتماد به نفس براى كودك مثل سپرى است در برابر چالش هاى زندگى. كودكان كه نگاه مثبت به خود دارند راحت تر مى توانند از پس ناسازگارى ها و تضادها برآيند و در مقابل فشارهاى منفى مقاومت كنند. آنان به راحتى لبخند مى زنند، از زندگى لذت مى برند و واقع گرا و به طور كلى خوش بين هستند. برخلاف آنان، براى كودكانى كه اعتماد به نفس پائينى دارند، چالش هاى زندگى تبديل به منبعى براى اضطراب ها و تشويش ها مى شود. كودكانى كه درباره خود بد فكر مى كنند به سختى مى توانند راه حلى براى مشكلاتشان بيابند. اگر آنها دچار افكار خود انتقادى شده و جملاتى چون «من خوب نيستم»، «من هيچ كارى را درست نمى توانم انجام دهم» را تكرار كنند، منفعل، انزواطلب و افسرده مى شوند و هنگام روبه رو شدن با يك چالش جديد، پاسخ و عكس العمل سريعى كه نشان مى دهند اين است: «نمى توانم.»
* نشانه هاى اعتماد به نفس سالم و ناسالم
اعتماد به نفس با رشد كودك نوسان پيدا مى كند. اين حس به طور مرتب تغيير مى كند و دوباره تنظيم مى شود چرا كه متأثر از تجربيات و ادراكات جديد اوست. اين مسئله به والدين كمك مى كند تا از سلامت يا ناسالم بودن اعتماد به نفس كودك آگاه شوند.
كودكى كه اعتماد به نفس پائينى دارد، معمولاً تمايلى به انجام كارهاى جديد ندارد. او به طور مرتب با ديد منفى درباره خودش صحبت مى كند وجملاتى چون «من كودن هستم»، «هيچ وقت ياد نمى گيرم كارى را درست انجام دهم» و يا «چه اهميتى دارد هيچكس توجهى به من نمى كند.» به كار مى برد. اين گروه از كودكان معمولاً در برابر فشارها و اضطراب ها صبورى كمترى از خود نشان مى دهند. آنها به شدت خود را نقد كرده و در مورد خود نااميد هستند. اين كودكان اگر در موفقيت شان وقفه اى ايجاد شود آن را دائمى و غيرقابل تحمل مى پندارند و معمولاً يك نوع احساس بدبينى بر آنها غالب است.
كودك با اعتماد به نفس بالا از ارتباط و تعامل با ديگران لذت مى برد. او در محيط اجتماع راحت است و همانطورى كه از سرگرمى و بازى هاى فردى لذت مى برد، فعاليت هاى گروهى نيز برايش لذت بخش است. وقتى مشكلى ايجاد مى شود به دنبال راه حل مى گردد و به جاى اين كه خود يا ديگران را تحقير كند، نارضايتى خود را از اين وضع بيان مى كند. براى مثال به جاى اين كه بگويد: «من يك احمق هستم» مى گويد: «من اين مسئله را متوجه نمى شوم.» او توانايى ها و ضعف هايش را مى شناسد و آنها را قبول كرده است. در واقع يك نوع خوش بينى بر او حاكم است.
* كمك والدين به رشد اعتماد به نفس
آنچه را كه مى بينيد بگوييد ـ كودكان در برابر كلماتى كه والدين شان به كار مى برند بسيار حساس هستند. فراموش نكنيد فرزندتان را فقط به خاطر انجام دادن فعاليت اش تحسين نكنيد، بلكه سعى و تلاش او را نيز مدنظر قرار دهيد. صادق باشيد؛ براى مثال اگر كودكتان در مسابقه تيم اش بازنده شد به او نگوييد «خب، دفعه بعد اگر سخت تر تلاش كنى حتماً برنده خواهى شد.» به جاى آن بگوييد: «تو بازى را نبردى اما من به سعى و تلاشى كه انجام دادى افتخار مى كنم.» به جاى پاداش دادن به نتيجه كار به سعى و تلاش صورت گرفته پاداش بدهيد.
الگوى مثبتى باشيد ـ اگر شما با خود با بى رحمى رفتار كرده و درباره توانايى هاى خود بدبين و غيرواقع گرا هستيد، كودك شما كم كم آينه شما خواهد شد، اعتماد به نفس خود را پرورش دهيد تا كودكتان سرمشق خوبى داشته باشد.
باورهاى غلط كودكان را شناخته و به آن جهت دهيد ـ مسئله مهمى است كه والدين، باورهاى غيرمنطقى و غيرعقلانى چون كمال، خوبى، جذابيت، توانايى يا هر چيز ديگر كودك خود را بشناسند. به كودكان خود كمك كنيد معيارهاى درستى داشته و در ارزيابى خود واقع گرا باشند تا به خود ادراكى بهترى دست يابند. ادراك غلط از خود مى تواند ريشه دوانده و به واقعيتى براى كودك تبديل شود. به عنوان مثال كودكى كه در مدرسه شاگرد خوبى است اما در درس رياضى مشكل دارد شايد با خود بگويد «من نمى توانم مسائل رياضى را حل كنم. من دانش آ موز خوبى نيستم.» اين مسئله نه تنها تعميم دادن و كلى گويى غلط و اشتباهى است، بلكه سرآغاز اشتباهات ديگر كودك نيز مى شود. فرزند خود را تشويق كنيد تا نگاه درستى به موقعيت خودش داشته باشد. كمك شما مى تواند به اين صورت باشد: «تو يك دانش آ موز خوب هستى. رياضى يك درس است و تو بايد زمان بيشترى را به آن اختصاص دهى. با همديگر تمرين مى كنيم.»
با كودكتان مهربان و پرمحبت باشيد ـ محبت شما راه طولانى اى را بايد طى كند تا اعتماد به نفس فرزندتان بالا برود. او را در آغوش بگيريد و به او بگوييد كه به وجودش افتخار مى كنيد. براى او يادداشتى بگذاريد، براى مثال: «تو فوق العاده هستى!» به فرزندتان صادقانه هديه بدهيد اما در اين كار زياده روى نكنيد.
واكنش مثبت و صحيح از خود نشان دهيد ـ بيان جمله اى مانند: «وقتى عصبانى هستى مثل ديوانه ها مى شوى!» بر كودك تأثير مى گذاريد و او احساس مى كند توانايى كنترل رفتار و عصبانيتش را ندارد. بهتر است بگوييد: «تو واقعاً از دست برادرت عصبانى بودى اما من تشكر مى كنم كه سر او داد نكشيدى و يا او را كتك نزدى!» اين تشكر و قدردانى از انتخاب درست كودك موجب مى شود او تشويق شود و دفعه بعد راه صحيح تر را انتخاب كند.
محيط امنى در خانه ايجاد كنيد ـ كودكى كه در خانه احساس امنيت نكند و مورد بدرفتارى واقع شود، دچار كمى اعتماد به نفس مى شود، كودكى كه شاهد دعوا و مشاجره والدين است، افسرده و گوشه گير مى شود. هميشه به ياد داشته باشيد كه به كودكتان احترام بگذاريد.
خانه را به پناهگاه امنى براى خانواده تبديل كنيد ـ به مشكلات كودك خود مانند مشكلات مدرسه، درگيرى با همسالان و مسائل بالقوه ديگر كه مى تواند بر اعتماد به نفس كودك شما تأثير گذارد توجه كنيد و آنها را با حساسيت و ظرافت اما به سرعت حل نماييد.
به كودكان كمك كنيد تا در تجربيات سازنده شركت كنند ـ فعاليت هايى كه همكارى و نه رقابت را تشويق مى كند در كمك به پرورش اعتماد به نفس نقش مؤثرى دارد. مثلاً از كودكان بزرگتر بخواهيد تا به كودكان كوچكتر كتابخوانى را ياد بدهند. اين كار براى هر دوى آنها جالب خواهد بود.
از حرفه اى ها كمك بخواهيد ـ اگر شما احساس مى كنيد فرزندتان اعتماد به نفس پائينى دارد، مى توانيد از متخصصان كمك بگيريد. آنها مى توانند علت ناخشنود بودن كودكتان را كشف كنند و ديد او را نسبت به دنيا و زندگى تغيير دهند. اين مسئله به كودك كمك مى كند تا بيشتر واقع گرا باشد و خود را به درستى قبول كند. با كمك هاى كوچك مى شود اعتماد به نفس كودك را افزايش داد تا احساس شادى بيشترى كند.

کليه حقوق برای بيرتک دات کام محفوظ است.