BirTak : بیرتک وب سایت ایرانیان

ميزگرد «ايران» درباره انگيزه هاى هاليوود براى توليد فيلم ۳۰۰

يلمى مانند ۳۰۰ در بسيارى از لحظات
با بيننده خود كامل مى شود. جالب كه با اين همه مدارك و اسناد واقعى چطور مخاطب حاضر مى شود همه آن چه فيلم به دروغ به وى مى گويد را بپذيرد.
حميدنژاد: فيلمساز در اين فيلم زبان افسانه را برگزيده كه نيازى به توضيح نداشته باشد. او قصد داشته كه با دستى باز همه چيز را براى تماشاگر تصوير كند. آن چنان كه در تاريخ آمده در لشكر خشايار شاه ۴۶ قوم وجود داشته است كه يكى از اين اقوام يونانى بوده اند. در زمان اين حمله ۷ هزار نفر از لشكر اسپارتان ها از تنگه اى محافظت مى كردند و زمانى كه اين افراد لشكر ايرانى را مى بينند، جملگى مى گريزند و تنها ۳۰۰ نفر باقى مى مانند. اما فيلم از ابتدا اين قرار را با تماشاگرش نمى گذارد كه بر اساس نص تاريخ با ما صحبت كند. فيلم يك شماى كلى از آن برهه تاريخى را گرفته تا حرف خود را بزند. مخاطب عام متوجه نكات جزئى نمى شود. اين خيل از مخاطبين كليت فيلم را مى بينند و مى گويند اين ملت وحشى را بايد نابود كرد. همين براى دست اندر كاران كفايت مى كند. لايه هاى زيرين زمانى تأثير خود را مى گذارد كه مخاطب عام فضاى كلى را گرفته و رفته است. اما ۳۰۰ به هرحال سرشار از دروغ پردازى است كه تحليلگران حرفه اى نيز آن را نفى مى كنند. ايران نه مى تواند و نه در شأن خود مى بيند كه دروغ پردازى كند. ما حتى به گواه تاريخ در مسائل سياسى هم دروغ پردازى نكرده ايم.
ما طرفدار حقيقت بوده ايم و به آن چه رسيده ايم از سوى حقيقت بوده است. ما امثال مولوى را داريم كه به دنيا معرفى كرده ايم و همه آمريكايى ها مى دانند كه تيراژكتاب هاى مولوى در اين كشور سرسام آور است، خيام هم همين طور. همه اين شاعران وصل به حقيقت بوده اند و از همين طريق ماندگار شده اند. فيلم ۳۰۰ و هر كار شبه هنرى كه دروغ پرداز باشد، خيلى زود فراموش مى شود. اما شاكله هاى فرهنگى مانند ايران آثارى را تدارك مى بيند كه در آينده به آن رجوع مى شود. شما ببينيد آيا امروز مردم فيلم روز استقلال را به ياد دارند.
شاه حسينى:خاصيت كار تبليغاتى است كه زود فراموش مى شود.
حميد نژاد: ما بايد براى پاسخ به اين فيلم سراغ ريشه هاى حقيقى خود برويم. ما همين امروز اگر تاريخ مان را ورق بزنيم به آدم هايى مى رسيم كه مى توانند براى مخاطبان جهانى بسيار جالب توجه باشند. اما بايد در اين زمينه به زبان سينما هم اشراف داشته باشيم. اصلاً لازم نيست ما آمريكايى ها را جن و پرى نشان بدهيم. ما به راحتى مى توانيم ثابت كنيم دولتمردان آمريكايى بد هستند. ما به راحتى مى توانيم بگوييم آنها در اين۳۰۰ ، ۴۰۰ سال چه كشورهايى را به فلاكت انداخته اند. آنها بايد دروغ پردازى كنند،چون پيشينه ندارند و دست آخر هم به دامان اسپارت ها پناه مى برند. جالب است كه رابطه مردم يونان با ايرانى ها بسيار خوب است. چون متمدن بوده اند و بسيارى از منتقدين شان اين فيلم را نفى كرده اند. ما در زمينه سينماى فرهنگى افق هاى تازه اى را رو به جهان گشوده ايم،اگر بخواهيم به راحتى مى توانيم درزمينه مخاطب عام هم، چنين كنيم. ما مى توانيم با دنيا رقابت كنيم. اما نياز به برنامه ريزى داريم. سينما عرصه عمل است. شايد ما ساعت ها بنشينيم و با هم صحبت كنيم. اما اين صحبت ها كمتر راه به نتيجه خواهد برد. دنياى امروز دنياى حرف و حديث نيست،دنياى عمل است.
مابايد با بودجه هاى ويژه آثار عامه پسند توليد كنيم. ما سالى ۷۰ فيلم مى سازيم. بودجه اين ۷۰ فيلم، يك چهارم فيلم ۳۰۰ است.
حميد نژاد: مسئولان كشور بايد از مديران فرهنگى حمايت كنند. مديران فرهنگى ما هم بايد ريسك پذير باشند. ما هنوز فيلمى نساخته ايم كه ادعاى شكست كنيم. ما بايد آثار متفاوتى را بسازيم، به فرض شكست هم بخوريم تا ياد بگيريم. ما توان مستعد هنرى خوبى در كشور داريم. در ۳۰ ـ ۲۵ سال گذشته سينماى ايران بيش از هزار جايزه بين المللى دريافت كرده است. هاليوود با همه تلاشش نتوانسته چنين جايزه هايى را ببرد. حالا نمى خواهيم بگوييم به حتم اين هزار جايزه مورد تأييد است. حتى اگر ما ۵۰ درصد آنها را هم تأييد كنيم ، باز هم افتخار آميز است
ما ملت انديشه ايم و از همين راه هم بايد به دنيا وارد شويم.
اشاره شد كه ما از منظر مضمون جلو هستيم. اما بايد كمى زبان خود سينما را هم جدى بگيريم. وگرنه در سطح جشنواره ها متوقف مى شويم. فيلم ۳۰۰ درحال بافتن دروغ هاى مختلف به مردم است، با همين دروغ ها ولى با زبان سينما، مخاطب را تسخير مى كند.
حميد نژاد: تكنيك قابل فراگيرى است. به راحتى مى توان تكنيك را فراگرفت. اگر روى فيلم ۳۰۰ دقيق شويم،متوجه خواهيم شد كه ۹۰ تا ۹۵ درصد آن در استوديو كار شده است. اما ما در ايران فيلم استوديويى نداريم و فن كاركردن در استوديو را به راحتى مى توان فرا گرفت. اگر غرب سعى مى كند از مضامين شرقى در آثارش استفاده كند، دليلش فقر مضمونى است كه در آن جا وجود دارد. اشكالى ندارد كه سينماگران ما به خارج از كشور بروند و فنون تكنيكى را بياموزند. تكنيك قابل آموزش است. اما رسيدن به مضمون نه. اين كه كارگردان فيلم ۳۰۰ از پرده آبى استفاده كرده يك هنر نيست ،بلكه تنها يك تكنيك است. فرض كنيد غرب درباره مولوى فيلم بسازد ،شك نكنيد كه از نظر فيزيكى بسيار زيبا خواهد بود. اما هرگز توان اين را نخواهد داشت كه رفتار،حركات و دانش اين شاعر ايرانى را به مردم نشان بدهد.
ما چطور مى توانيم مخاطب شناسى كنيم و براى پاسخ دادن به فيلم به دل مخاطب بزنيم؟
شاه حسينى:در صحبت ها به شكل تلويحى به نكته اى اشاره شد مبنى بر اينكه مخاطب عام پيام هاى لايه دوم و سوم را دريافت نمى كند و اين پيام ها متعلق به قشر خاص است. به هيچ وجه چنين نيست. فرض كنيد ما ميوه اى را در اختيار داريم آن را به متخصص تغذيه مى دهيم كه نسبت به خواص آن آگاه است. او ميوه را ميل كرده و ميوه بر او تأثير مى كند. اما آيا مى توانيم معتقد باشيم كه اين ميوه بر فردى كه پزشك نيست تاثير نخواهد داشت؟ پس ما نمى توانيم بگوييم افرادى كه لايه هاى دوم و سوم فيلم را نمى شناسند از آن تأثير نمى گيرند. درصورتى كه به طور كامل برعكس است، افراد كه لايه ها را مى شناسند تأثير نمى پذيرند. فردى كه يكبار فيلم را مى بيند معتقد است كه يك فيلم تفريحى ديده و مى خواهد از تماشاى آن لذت ببرد. پيام هاى لايه هاى دوم و سوم ناخواسته بر جان او مى نشيند. بسيارى از نكاتى كه ما فكر مى كنيم يافته شخصى ماست،يافته شخصى نيست بلكه اين اتفاق زمانى بر ذهن ما نقش بسته و ما دوباره آن را به ياد مى آوريم.
حميد نژاد: من معتقدم كه اين جنبه هاى هنرى يك فيلم است كه مى تواند روى مخاطب تأثير بگذارد و در فيلم هاى تبليغاتى صرف، اين اتفاق رخ نمى دهد.
شاه حسينى: تماشاگر از فيلم تبليغاتى هم تأثير مى گيرد. او در فيلم ۳۰۰ از ايرانى ها منزجر مى شود. اين انزجار در ذهن مخاطب عين علمى تلقى مى شود كه خود به دست آورده است. درواقع يك فيلم تبليغاتى براى هدايت ذهن توده هاست. نبايد بگوييم هنرى نيست و تأثيرگذار هم نيست. فيلم هنرى نيست اما تأثير گذار است. ما از اين فيلم ها برداشت دانش مى كنيم و بدون اين كه بدانيم از ملتى متنفر مى شويم. پس اگر مخاطب عام ياد بگيرد كه تحليل كند آب باطل كننده جادوى فيلم را يافته است. صفت تاريخى ملت ما اين بوده كه همواره از سطح وظاهر فراتر رفته اند. چرا اين صفت را تقويت نمى كنيم. ما بايد بگوييم سينما تنها تفريح نيست. عاملى است براى تجارت،جلب سرمايه ،تفريح و اطلاع رسانى. اگر ذهن مخاطب چند لايه شود سينماى ما و نگاه ملى ما هم چند لايه خواهد شد. آن روز ديگر اين مخاطب هر فيلمى را قبول نمى كند. خوشبختانه امروز سينماى ملى مى رود تا با همت مسئولان سينمايى به تعريف واقعى خود برسد. از طرف ديگر بايد بپذيريم مردم حق دارند تفريح هم بكنند. ما نمى توانيم جذابيت هاى سينما را ناديده بگيريم.
اما در نهايت مى خواهم بگويم سينما حلقه آخر اتصال يك مجموعه به هم است. يعنى اگر ما مى خواهيم سينماى تاريخى مناسبى داشته باشيم، بايد تاريخ مكتوبمان را كامل كنيم. بعد به ادبيات نمايشى برسيم و درانتها سينما آن را كامل كند. بايد همه چيز سر جاى خود باشد. كارى كه فيلم ۳۰۰
مى كوشد در راستاى تبليغات منفى خود انجام دهد. شما به فيلمنامه آن دقت كنيد تمام واژه هاى منفى را ايرانيان مى گويند و واژه هاى مثبت از زبان اسپارت ها بيان مى شود.
حواسمان باشد اگر ما نسازيم ديگران منتظر نشسته اند كه برضد ما بسازند
حميد نژاد:شنيده مى شود دوباره صحبت ساختن پروژه اسكندر در هاليوود است. شاه حسينى:پس بايد عجله كنيم. ما نبايد روايت خود را بر اساس آن چه هرودت مى گويد بسازيم. بايد خود راوى تاريخ خود باشيم.
[ تاریخ ارسال مطلب: سه شنبه، 11 اردیبهشتماه 1386 ] [ منبع اصلی ] [ نسخه چاپي اين مطلب ] [ تعداد بازدید : 169 ]
5 مطلب اخیر مرتبط با این موضوع:

ميزگرد «ايران» درباره انگيزه هاى هاليوود براى توليد فيلم ۳۰۰

يادداشتى بر نقاشى هاى شيرين پيله ورى

نگاهى به آثار نقاشى بيتا وكيلى

گزارشى از وضعيت كپى رايت موسيقى در ايران

روايت يك داستان به زبان نت ها